Detektyw Murdoch. Biedny Tom już wystygł - Maureen Jennings

Wydawnictwo: Oficynka

Liczba stron: 358

Jakiś czas temu miałam przyjemność czytać debiutancką książkę Maureen Jennings, która wywarła na mnie bardzo pozytywne wrażenie. Kwestią czasu było sięgnięcie po kolejną kryminalną historię, rozgrywającą się u progu XX wieku w Toronto, zamieszkałym zarówno przez zamożnych, szanowanych obywateli jak i nieco uboższych ludzi, którzy często posądzani byli o najgorsze zbrodnie. Biedny Tom już wystygł to trzecia powieść z detektywem Williamem Murdochem w roli głównej. Rzadko decyduję się na niechronologiczną lekturę cyklu, ale dla tej książki zrobiłam wyjątek, wiedząc, że intryga wynagrodzi mi wszelkie niedostatki, związane z nieznajomością wcześniejszej opowieści.

W jednym z opuszczonych domów detektyw Murdoch odnajduje zwłoki zaginionego konstabla Wickena. Wszystko wskazuje na to, że mężczyzna, wiedziony miłosnym rozczarowaniem, popełnił samobójstwo. Koroner wraz z ławą przysięgłych bez najmniejszych wątpliwości orzekają taki werdykt i niemal natychmiastowo dochodzenie zostaje zakończone. Mimo tego kilka szczegółów nie daje spokoju Murdochowi, więc postanawia jeszcze raz zanalizować tę sprawę, nie wykluczając, że konstabl został zamordowany. W ciągu kilku następnych dni na jaw wychodzą istotne fakty, rzucające zupełnie inne spojrzenie na wydarzenia owej feralnej nocy, kiedy to odnaleziono ciało Wickena.

Dużym plusem powieści jest wyrazisty rys epoki, dzięki któremu w trakcie lektury czułam się jakbym przeniosła się do zupełnie innej rzeczywistości. Autorka opisuje realia, jakie dzisiaj wzbudzają nie tylko zdumienie, ale także lekką nutę niesmaku, spowodowaną stanem ówczesnej wiedzy oraz tradycją, wymuszającą specyficzne zachowania. Z ciekawością śledziłam postępowania w śledztwie toczącym się spokojnym rytmem, narzuconym przez sposoby zdobywania informacji oraz metody przesłuchiwania świadków. Maureen Jennings ze szczegółami przedstawia wyposażenie komisariatu, stan komunikacji miejskiej czy też rozwijającą się branżę… dentystyczną. Wszystko to sprawia, że wątek kryminalny zyskuje szeroki kontekst, stając się elementem opowieści o życiu, jakie ludzie prowadzili ponad sto lat temu. To, co uderzyło mnie w pierwszej powieści o Murdochu tutaj zostało jeszcze bardziej wyeksponowane. Mam na myśli butę i arogancję, którymi charakteryzowali się bogaci mieszkańcy miasta. Bieda była kojarzona z występkiem i grzechem natomiast dobrobyt pozwalał wielu ludziom uchylać się od wymiaru sprawiedliwości.

Intryga kryminalna nie należy do zbyt skomplikowanych i od pewnego momentu można domyślić się, kto ma coś wspólnego ze śmiercią Wickena. Nie wiadomo, dlaczego i w jakich okolicznościach do takiego zdarzenia doszło, ale autorka wyraźnie wskazuje na jeden krąg bohaterów. W tej książce Murdoch ma znacznie mniej okazji do wykazania się swoim sprytem i nieustępliwością, co spowodowało moje lekkie rozczarowanie. Ewentualni świadkowie często sami zgładzają się na policję, a rozmowy prowadzone przez detektywa raczej nie przynoszą skutków. Murdoch nadal jest znacznie bystrzejszy od swoich kolegów po fachu, ale tym razem nie może się popisać wieloma swoimi zdolnościami. W jego życiu osobistym prawie nic nie uległo zmianie, co skłania mnie do przypuszczenia, że druga cześć cyklu również nie rozwija tego wątku. Na horyzoncie pojawia się kobieta, z którą bohater chętnie spróbowałby ułożyć sobie życie, ale wszystko pozostaje w sferze niedomówień i nieśmiałych marzeń. 

Maureen Jennings nie zmieniła stylu pisania. Bohaterowie nierzadko wypowiadają się w dosadny sposób, nie przebierając w słowach, ale dzięki temu sprawiają wrażenie postaci z krwi i kości. Biedny Tom już wystygł to książka, która przypadnie do gustu fanom detektywa Murdocha oraz tym, którzy lubią niespieszne historie zbrodnicze osadzone w minionej epoce. Mimo że uważam tę część za nieco słabszą od pierwszej, to nie czuję się powieścią rozczarowana, ponieważ autorce udało się oddać realia przełomu wieków, umiejętnie wplatając w nie kryminalną zagadkę.

Ocena: 4 / 6

Egzemplarz recenzyjny otrzymałam dzięki uprzejmości portalu Sztukater oraz wydawnictwa Oficynka. 

Invocato - Agnieszka Tomaszewska

Wydawnictwo: Bullet Books

Liczba stron: 458

Książki nie powinno się osądzać po wyglądzie okładki, ale przyznaje się bez bicia, że na tę powieść zwróciłam uwagę dzięki niezwykle klimatycznej oprawie, która skojarzyła mi się z historią pełną napięcia i grozy. Oczywiście sama okładka nie wystarczyła, żeby zachęcić mnie do czytania, ale gdy trafiłam na bardzo pochlebną recenzję tej powieści, wiedziałam, że Invocato to pozycja, którą muszę poznać jak najszybciej. Spodziewałam się niebanalnej historii o mrocznych zakamarkach ludzkiej duszy i skrzętnie ukrywanych tajemnicach. Moje przewidywania okazały się trafne tylko częściowo, ale w żadnym razie nie mogę stwierdzić, że książka mnie zawiodła, ponieważ autorce udało się wykreować oryginalną opowieść, zawierającą niespodziewane zwroty akcji i wyraziste postaci.

Dziewiętnastoletnia Lilith Novak po raz pierwszy usłyszała o Mieście Samobójców od dozorcy cmentarza. Mężczyzna opowiedział jej legendę, według której samobójcy dostają się do ponurego, unoszącego się nad ziemią miasta. Nie wiadomo, dlaczego jedni desperaci otrzymują coś w rodzaju szansy na życie po śmierci, a inni od razu trafiają w piekielną otchłań. Lilith z całych sił pragnie odnaleźć najbliższą jej osobę, która pewnego dnia po prostu postanowiła opuścić ten świat, dlatego jest zdeterminowana by dostać się tam, dokąd żaden żywy człowiek nie ma wstępu. Bohaterka wie, że samobójstwo nie gwarantuje osiągnięcia zamierzonego celu, dlatego wybiera inną drogę – postanawia napisać inwokację, będącą szczerą i przemyślaną wolą przedostania się do Miasta Samobójców. 

Zazwyczaj odradzam czytanie fragmentów umieszczonych z tyłu okładki, ponieważ w większości przypadków zdradzają one zbyt wiele szczegółów dotyczących fabuły. Jednak Invocato pozytywnie wyróżnia się na tym tle. Tekst z obwoluty nawiązuje do treści książki jedynie ogólnie, dzięki czemu nie tylko nie psuje przyjemności z lektury, ale wręcz podsyca ciekawość potencjalnego czytelnika i wprowadza w klimat opowieści. Dawno nie widziałam tak dobrego i zachęcającego fragmentu, który można poznać przed rozpoczęciem czytania, bez obaw, że wszystko co najlepsze zostało wyjawione już na początku. Dopracowana okładka i pasujący opis to nie jedyne zalety tej powieści, ale pozwoliłam sobie na wspomnienie o nich, ponieważ naprawdę rzadko spotykam tak dobrze wydane książki. Jeżeli chodzi o fabułę Invocato, to jestem pod wrażeniem pomysłu na historię oraz dynamicznie prowadzonej akcji. Autorka od pierwszej strony przykuła moją uwagę świetnym prologiem, który zwiastuje nietuzinkowe wydarzenia i pozwala na zaznajomienie się z główną bohaterką. Później wydarzenia nabierają zawrotnego tempa, które nie pozwala nudzić się w trakcie lektury. Niestety natłok kolejnych wypadków czasami powodował chaos i sprawiał, że miałam problemy z ustaleniem, co się właściwie dzieje w danej chwili. Na szczęście takich momentów nie ma wiele i przez większą część książki z napięciem śledziłam poczynania bohaterów, doskonale orientując się w opisanej sytuacji.

Pomysł na fabułę uważam za oryginalny i ciekawie zrealizowany. Miasto Samobójców z pozoru nie różni się niczym od ziemskiej aglomeracji – posiada ponure budynki, nieliczne skwery zieleni, podejrzane bary i luksusowe restauracje. Tylko nietypowi mieszkańcy, na których składają się wyłącznie ocaleni przed demonami samobójcy, przypominają, że miejsce to, jest jedyne w swoim rodzaju. Ludzie ci nie są żywi, chociaż mogą zginąć po raz drugi i zakończyć swoją egzystencję w innym świecie. Niektórzy wyróżniają się przydatnymi umiejętnościami, chociaż próżno szukać pośród nich, modnych ostatnio, wampirów czy wilkołaków. Autorka wykreowała zupełnie inne istoty i za to należą się jej wielkie brawa. Żałuję jednak, że świat, który stworzyła nie został opisany zbyt dokładnie. Na usta ciśnie mi się mnóstwo pytań związanych z taką koncepcją życia po życiu i wszystkich niesamowitych zdarzeń, jakie przytrafiły się Lilith. Mam nadzieję, że Agnieszka Tomaszewska wyjawi nieco więcej w kontynuacji tej powieści.

Na uznanie zasługują charakterystyczni i zapadający w pamięć bohaterowie. Autorka opisała ich ze wszystkimi potrzebnymi szczegółami, stopniowo zdradzając ich historię i sposób, w jaki trafili do Miasta Samobójców. Dzięki temu utrzymała napięcie i niepewność kolejnych wydarzeń, ale zaspokoiła też moją ciekawość uchylając rąbka tajemnicy. Spośród wszystkich nietuzinkowych postaci najbardziej intrygującą jest główna bohaterka. Lilith Novak to dziewczyna, jakiej jeszcze w literaturze nie spotkałam. Nie jest butna na pokaz czy też odważna po to by cokolwiek swoim zachowaniem udowodnić. Ona po prostu ma taki charakter. Los przyzwyczaił ją do trudów i ciągłych wyrzeczeń, dlatego potrafi zadbać o siebie i nie znosi, gdy ktoś próbuje otoczyć ją opieką. Lilith ma zadatki na świetną przyjaciółkę, musi tylko trafić na osobę godną szacunku, która nie będzie ingerować w jej postępowanie. Oprócz dobrze sportretowanych bohaterów podobał mi się także język, jakim posłużyła się Agnieszka Tomaszewska. Cięte riposty, błyskotliwe dialogi i dawka męskiego humoru doskonale współgrają z całą historią. Autorka nie bała się użyć dosadnych sformułowań czy przekleństw, ale do Invocato taki styl pasuje. Bohaterowie nie są spętani konwenansami – to żołnierze, walczący na co dzień z demonami, dlatego ich język jest agresywny i nieprzewidywalny tak jak praca, którą wykonują.

Cieszę się, że miałam możliwość poznania tak oryginalnej powieści, która choć niepozbawiona wad, zasługuje na uwagę. Invocato pełne jest akcji, napięcia i zaskakujących zdarzeń. Pojawia się także wątek romantyczny, ale ta historia nie ma nic wspólnego z romansem paranormalnym, dlatego uczucie schodzi na dalszy plan. Niektóre motywy uważam za niedopracowane lub zbędne. Czasami miałam wrażenie, że wszystko dzieje się tak szybko, że niemożliwym jest podążenie za fabułą. Mimo tego książka Agnieszki Tomaszewskiej to dobra literatura sensacyjno-fantastyczna, w której wiele elementów zasługuje na wyróżnienie. Invocato polecam czytelnikom lubiącym dynamiczną akcje, skomplikowanych bohaterów oraz krwisty język.

Ocena: 4,5 / 6

Egzemplarz recenzyjny otrzymałam dzięki uprzejmości portalu Sztukater oraz wydawnictwa Bullet Books.

Książkowe Zapowiedzi

Zachęcam do zapoznania się z książkami objętymi patronatem portalu Sztukater.pl

„Żyjąc marzeniami można wypięknieć, nabrać majestatu i wspaniałości”

Książka „O kurze, która opuściła podwórze” to opowieść o kurze, która realizuje swoje wielkie pragnienie.

Ipsak - bohaterka książki - kura mieszkająca w kurniku, której zadaniem było znoszenie podbieranych codziennie jaj, chce choć raz wysiedzieć jajo i zobaczyć narodziny pisklęcia. Wyglądając na zewnątrz z klatki umieszczonej w kurniku, marzy o tym, by żyć jak kura mieszkająca z kogutem na podwórzu i jak ona wychowywać tam pisklęta. Ale spełnienie tego marzenia nie jest możliwe. 

Pewnego dnia mocno osłabiona Ipsak zostaje wyrzucona z kurnika, jako bezużyteczna nienioska i wywieziona do dołu na martwe kury. Udaje się jej wydostać z wykopu i dzięki pomocy kaczora – samotnika należącego do gatunku kaczek krzyżówek - umknąć przed polującą na nią łasicą. Powraca na podwórze, jednak tylko po to, żeby je znowu za chwilę opuścić. Podwórzowa rodzina nie chce mieć z nią nic wspólnego.

Żyjąc na polu, Ipsak musi głodować, cierpieć samotność i wytrzymywać odrzucenie ze strony innych oraz ryzykować życie w obliczu zagrożenia łasicy. Wysiaduje nienależące do niej, kacze jajo, i wychowuje kacze pisklę, które dorasta i opuszcza ją, odlatując ze stadem dzikich kaczek. Ostatecznie, stara, wychudzona, pozbawiona piór Ipsak zostaje złapana i zjedzona przez śledzącą ją od bardzo dawna łasicę.

Tuż przed śmiercią Ipsak  mówi:

„Miałam jedno pragnienie. Wysiedzieć jajo i zobaczyć narodziny pisklęcia! Spełniło się. Żyłam intensywnie, ale bardzo szczęśliwie. To dzięki marzeniu dożyłam dzisiaj”.

„O kurze, która opuściła podwórze” nie jest po prostu historią ekscentrycznej kury wychowującej kacze pisklę. To książka pełna miłości i nadziei; opowieść o wolności i marzeniach, stawiająca pytania o to, kim jesteśmy, jaki jest cel naszego życia, wypełniona refleksjami. W książce mamy trzy rodzaje kur. Kury w kurniku, kury na podwórzu i Ipsak. Na świecie jest wiele stylów życia. Książka rodzi w czytelniku przemyślenia: Jak żyję? Jak chciałbym żyć? Jakie mam pragnienia? Czy mogę je spełniać? Czytelnik zaczyna myśleć o człowieku, co żyje jak kura w kurniku, o człowieku, co żyje jak kura na podwórzu, o człowieku, co żyje jak Ipsak…

Premiera książki 14 lutego.

Korea Szerokopasmowa

Konrad Godlewski

„...Aby rozwikłać zagadkę tej dysproporcji, obejrzałem po raz kolejny słynną Defiladę Andrzeja Fidyka, nadal chętnie powtarzaną w polskiej telewizji i uważaną za perełkę dokumentalistyki. Film powstał wiosną 1988 roku, kiedy w Pjongjangu odbywała się wielka defilada z okazji 40-lecia założenia Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej. Widowisko pomyślane zostało jako komunistyczna odpowiedź na Igrzyska Olimpijskie na Południu... ...Przez 20 lat jedyny model rozwojowy, z jakiego chciała korzystać Polska, odnajdywano w Unii Europejskiej. Szukano go tam niewątpliwie słusznie, ale świat – szczególnie teraz, gdy już na dobre wkroczyliśmy w wiek XXI – nie kończy się na Starym Kontynencie, ani na Nowym Świecie. W chwili, gdy trzęsie się w posadach ład wypracowany po II wojnie światowej i po Jesieni Ludów, a do roli największej gospodarki świata aspirują Chiny, czas najwyższy odłożyć Defiladę na półkę i przestać epatować przeszłością. Czas przyjrzeć się uważniej blaskom i cieniom dalekowschodniej modernizacji. Czas wkroczyć w Koreę Szerokopasmową”.

 

Zaskakujący horror metafizyczny!

 Punkt wyjścia to historia trzech mężczyzn, których losy zbiegły się w pewnej białej chacie – tajemniczym miejscu, gdzie nawet najcięższe choroby zmieniane są w literaturę. To mroczna opowieść o neurotycznym pisarzu Damianie, żyjącym na krawędzi Rafale i bezimiennym uzdrowicielu, który jest w stanie wyleczyć każdą dolegliwość z taką samą łatwością, z jaką zaraża ludzi strachem i odbiera im duszę.

Podejrzane kluby nocne, w których główną atrakcję stanowią tortury, ukryte w leśnych gęstwinach pradawne sekrety, szokująca terapia sztuką i słowa potrafiące zainfekować szaleństwem…

Dawid Kain ­ -- powieściopisarz, poeta i eseista. Jest autorem powieści Prawy, lewy, złamany oraz współautorem antologii Piknik w piekle i Horrorarium. Publikuje też na łamach takich pism, jak „Fraza” i „Magazyn Fantastyczny”.

 Premiera: 24.02. 2012

Dom Derwiszy. Dni Cyberabadu - Ian McDonald

Wydawnictwo: MAG

Liczba stron: 704

Sięgając po dzieła Iana McDonalda zupełnie nie wiedziałam czego mogę się spodziewać. Na dodatek powieści science fiction czytam jedynie okazjonalnie i nadal nie mogę w pełni przekonać się do tego gatunku. Do poznania twórczości tego pisarza zachęciły mnie liczne pozytywne recenzje i nominacje jego prozy do wielu prestiżowych literackich nagród. Lekturę zaczynałam z ciekawością, ale także z lekką obawą czy świat przyszłości wykreowany przez autora będzie w stanie mnie zaintrygować i pochłonąć. Nie wszystkie lęki okazały się bezpodstawne, ale pierwsze spotkanie z prozą McDonalda uważam za udane i już na wstępie polecam tę książkę wszystkim poszukiwaczom historii pełnych napięcia, emocji i wynalazków przyszłości.

Opowiadania zawarte w zbiorze Dni Cyberabadu osadzone są w rzeczywistości znanej z powieści Rzeka bogów. Wspomnianego dzieła nie czytałam, więc już na samym początku zostałam zaskoczona zamysłem autora, który miejscem akcji uczynił Indie. Spodziewałam się, że wydarzenia będą rozgrywać się w Stanach Zjednoczonych lub w którymś z europejskich państw, ponieważ tak dzieje się najczęściej. Tym razem jednak to nie zachodnia cywilizacja dominuje, ale Indie, które około roku 2050 nie są już jednym państwem. Zostały rozbite na kilka autonomicznych krajów, pomiędzy którymi nierzadko dochodzi do wojen na tle rasowym lub ekonomicznym.

We wszystkich opowiadaniach wyraźnie wyczuwa się klimat przyszłości, ponieważ zmianie uległy nie tylko urządzenia techniczne, ale także obyczaje społeczeństwa. Najbardziej szokujące było dla mnie zestawienie nowoczesnych praktyk z tradycyjnymi naleciałościami, którym nieliczni próbowali pozostać wierni. Ian McDonald pozwolił sobie na pokazanie ludzi zmuszonych do przystosowania się do zupełnie nowej rzeczywistości, która zmierza w niebezpiecznym kierunku. Czytelnik poznaje bohatera, który jako dziecko został zaprojektowany dla swoich rodziców w specjalistycznej klinice. Posiada szereg zdolności, dzięki którym znacznie przewyższa zwykłych ludzi, niestety jego genetyczna modyfikacja niesie ze sobą również skutki uboczne, czyniąc z chłopca przedziwną istotę. Podobnych osób w twórczości McDonalda jest więcej. Postaci są zagubione i niepewne swojego miejsca w nowym społeczeństwie. Wszędobylskie roboty zyskały status pomocników, które idealnie wtapiają się w codzienność, dla niektórych są nawet swego rodzaju bohaterami. Autor świetnie skontrastował stare i nowe doświadczenia. Ludzie nie zmienili się pod wieloma względami, ale w zupełnie inny sposób dążą do osiągnięcia swoich celów. Ten nowy świat wydał mi się nieprzyjazny i pełen sztuczności, ale jednocześnie intrygujący. Niestety w warstwie językowej napotkałam na pewną trudność.  Użyto wielu nieznanych mi terminów, co prawda niektóry zostały wytłumaczone w słowniczku, ale jak dla mnie była to tylko część skomplikowanych pojęć, których znaczenia musiałam się w dużej mierze domyślać. Dni Cyberabadu to zbiór interesujących opowiadań, umieszczonych w egzotycznym rejonie geograficznym, które na pewno warto znać. 

Dom derwiszy to powieść, która nieco odbiega stylem i klimatem od recenzowanych opowiadań. Miejsce akcji również jest egzotyczne, ponieważ tym razem wydarzenia rozgrywają się w Stambule w roku 2027. Turcja stała się członkiem Unii Europejskiej, co nie zyskało aprobaty wszystkich mieszkańców. Wielu próbuje okazać swój sprzeciw poprzez desperackie zamachy samobójcze lub inne ataki terrorystyczne. W pewien poniedziałkowy poranek dochodzi do takiego tragicznego wydarzenia, ale jedyną ofiarą jest sam zamachowiec. Mieszkańcy tytułowego domu nie zdają sobie sprawy jak ogromny wpływ na ich życie będzie miał ten atak. W ciągu pięciu dni bohaterowie doświadczą skrajnych emocji i doznań, a ich świat ulegnie diametralnej zmianie.

Tym razem rzeczywistość opisywana przez McDonalda znacznie bliższa jest teraźniejszości. Elementy science fiction pojawiają się najczęściej w motywach dotyczących nowych sposobów walki i nowoczesnej broni. Skomplikowane urządzenia pilnują porządku na ulicach, ścigają przestępców, pomagają w pracy. Oczywiście mogą posłużyć także do czynów, zaburzających dotychczasową równowagę gospodarczą i ekonomiczną. W powieści pojawia się szereg nowych zagrożeń i dylematów moralnych, przed którymi stają bohaterowie. Gdyby nie obecność technicznych nowinek to właściwie trudno byłoby zaklasyfikować dzieło do gatunku science fiction. Autor szczegółowo opisuje architekturę Stambułu, jego specyficzny klimat i charakter mieszkańców. W niektórych momentach miałam wrażenie, że przeniosłam się do tego miasta przyszłości, które dynamicznie zmienia się i rozwija, jednocześnie przypominając o wszystkich historycznych wydarzeniach, których było świadkiem. 

Bohaterowie książki zostają uwikłani w skomplikowaną aferę i nieświadomie odgrywają w niej znaczące role. Emerytowany profesor, który ze względy na swoje greckie pochodzenie padł w przeszłości ofiarą prześladowań, staje się konsultantem pracującym nad przewidzeniem kolejnego miejsca ataku terrorystycznego. Dziewięcioletni, chory na serce Can rekompensuje sobie liczne ograniczenia poprzez obserwowanie otaczającej rzeczywistości i eksplorowanie jej przy użyciu robotów. Ciekawski chłopak widzi coś dziwnego, rejestruje to i próbuje wyjaśnić, nie zdając sobie sprawy, że igra z niebezpieczeństwem. Biznesmen, handlujący gazem planuje nielegalnie wzbogacić się na pewnej transakcji, a jego żona poszukuje legendarnej mumii o specyficznych właściwościach. Przez kilkaset stron czytelnik poznaje myśli, zamiary i odczucia wszystkich bohaterów, dzięki czemu coraz lepiej rozumie ten świat przyszłości, który wydaje się tak zaskakująco prawdopodobny. Dzieła Iana McDonalda wywarły na mnie duże wrażenie, zostałam pozytywnie zaskoczona innym podejściem do science fiction i na pewno sięgnę po kolejne utwory tego pisarza.

 Ocena: 5 / 6

Egzemplarz recenzyjny otrzymałam dzięki uprzejmości portalu Sztukater oraz wydawnictwa MAG.

Kręgi albo kolejność zdarzeń - Jan Antoni Homa

Wydawnictwo: SOL

Liczba stron: 368

Proza Paulo Coelho ma stałe grono wielbicieli, obojętnych na głosy krytyków, stwierdzających, że brazylijski pisarz jest królem tandety i banału. Swego czasu zaobserwowałam też pewną modę na negatywne opiniowanie jego pisarstwa. Nie mogę ustosunkować się do tych poglądów, ponieważ czytałam tylko jedną książkę Coelho, co moim zdaniem, jest niewystarczające do sformułowania ogólnego sądu o jego dziełach. Niemniej gdzieś w podświadomości zakodowałam wszystkie te negatywne stanowiska i z obawą sięgnęłam po dzieło Jana Antoniego Homy, które fragment recenzji na okładce przyrównuje do pisarstwa wspomnianego autora. Po przeczytaniu książki zdecydowanie mogę stwierdzić, że porównania nie zawsze wychodzą danemu autorowi na dobre, a w powieści Kręgi albo kolejność zdarzeń nie dostrzegłam śladów filozofii dla ubogich, rzekomo tak charakterystycznej dla twórczości Paulo Coelho.

Głównym bohaterem powieści jest młody polonista Marcin, który nagle traci pracę w elitarnym liceum. Mężczyzna, zmęczony wielkomiejskim życiem postanawia poszukać zajęcia na prowincji. Pod wpływem impulsu wybiera niewielką szkołę, znajdującą się w miejscowości o nazwie Zabijany Krochmalne. Zapomniana przez wszystkich wieś staje się Marcinowi niezwykle bliska. Razem z mieszkańcami Zabijan bohater doświadcza szeregu niezwykłych zdarzeń, których pochodzenia nie jest w stanie racjonalnie wytłumaczyć. Poznaje sympatyczną gospodynię, ponadprzeciętnie uzdolnionego ucznia oraz kobietę, która w wyniku traumatycznych doświadczeń straciła mowę. Wszystkie zdarzenia i spotkania nie dzieją się przypadkowo, bo przecież w życiu najważniejsza jest kolejność zdarzeń.

Pierwszy kontakt z tą powieścią owocuje niesamowitymi doznaniami estetycznymi. Jan Antoni Homa posługuje się tak pięknym, poetyckim językiem, że nie sposób przerwać lektury. Autor nie opisuje rzeczy, on je ubiera w barwne zwroty, wieloznaczne metafory i wymyślne porównania. Jego styl nie jest sztuczny czy przesadzony, odniosłam wrażenie, że dla Homy to naturalny środek ekspresji, wywołujący prawdziwą czytelniczą przyjemność z obcowania ze słowem pisanym. Od samego początku wiedziałam, że powieść Kręgi albo kolejność zdarzeń nie jest dziełem łatwo ulegającym klasyfikacji. Historia wymyka się wszelkim gatunkom, stanowiąc mieszankę powieści obyczajowej z refleksją nad stanem ludzkiej moralności i wyodrębnieniem zasad, jakimi człowiek kieruje się w swoim życiu. 

Powieści Homy nie należy brać dosłownie bowiem, niektóre zdarzenia mają charakter baśniowy, alegoryczny. Początkowo wyraźnie można oddzielić zdarzenia realistyczne, które obejmują perypetie bohaterów od pisanych przez Marcina, pełnych filozoficznych odniesień tekstów. Jednak później coś, co było jedynie wytworem umysłu bohaterów pojawia się w ich świecie. Marcin oraz jego przyjaciel Rafał, zauważają, że ludzie dokoła zaczynają cierpieć na osobliwą amnezję. Zapominają własne imiona, znaczenia słów czy sens aktualnie wykonywanych czynności. Myślę, że każdy czytelnik inaczej odbierze powód, z jakiego autor tak skonstruował swoją książkę. Moim zdaniem chciał w ten sposób zwrócić uwagę na pewne problemy, ale także stworzyć coś oryginalnego i nieszablonowego. Kręgi albo kolejność zdarzeń pełne są filozoficznych rozważań i dialogów. Bohaterowie dyskutują o ludzkim okrucieństwie, skłonnościach do zabijania i odwiecznej brutalności wobec zwierząt. Nie są to jedynie czcze pogaduszki lub pełne górnolotnych sformułowań manifesty. Dialogi postaci są naturalne, skłaniają do zastanowienia czy wysnute teorie mają pokrycie w rzeczywistości lub szansę na ziszczenie się w odległej przyszłości. Motyw okrucieństwa wobec istot słabszych dominuje w powieści. Począwszy od bezbronnych zwierząt skazanych na łaskę lub niełaskę człowieka, poprzez dramaty opuszczonych dzieci, których krzywd nikt nie zauważa, aż do traumy i bólu jakie zakorzeniają się w ludziach wrażliwych, niepasujących do większości wymogów dzisiejszego świata.

Jan Antoni Homa dokładnie sportretował wszystkich bohaterów. Postaci mają ze sobą wiele wspólnego, ponieważ każda z nich w pewien sposób wyróżnia się spośród społeczeństwa. Czasami irytowali mnie swoim biernym postępowaniem, byli jakby zawieszeni w próżni i nie wiedzieli jak powinni pokierować swoim życiem. Powieść nie jest idealna, ponieważ chwilami odnosiłam wrażenie, że autor zbyt często powraca do motywów metafizycznych, sprawiając, że trudno pewne wydarzenia zinterpretować. Niemniej jednak książka przypadła mi do gustu i zachęcam wszystkich do sięgnięcia po nią. Nie jest to łatwa lektura, ale z pewnością oryginalna i wartościowa. 

Ocena: 4,5 / 6

Egzemplarz recenzyjny otrzymałam dzięki uprzejmości portalu Sztukater oraz wydawnictwa SOL.

 SZTUKATER POLECA