Gone. Faza czwarta: Plaga - Michael Grant

Wydawnictwo: Jaguar

Liczba stron: 424

Seria Gone Michale Granta opisuje historie mieszkańców urokliwego miasta w Kalifornii, którzy z dnia na dzień znaleźli się w ekstremalnej sytuacji. Życie płynące do tej pory spokojnym, utartym rytmem zostało przerwane przez serię niewytłumaczalnych logicznie zdarzeń. Wszyscy ludzie powyżej piętnastego roku życia zniknęli, miasto zostało otoczone przez szarawą barierę, odcinającą Perdido Beach od świata, a u niektórych dzieci wykształciły się nadnaturalne moce. Plaga to już czwarty tom serii, w którym nie brak akcji i trzymających w napięciu wypadków, chociaż do wyjaśnienia zagadki wciąż daleko. 

W Perdido Beach warunki stają się coraz bardziej dramatyczne. Bariera otaczająca niewielkie miasteczko nadal istnieje, kurczą się zapasy wody i wybucha nowa epidemia grypy – odporna na uzdrawiające moce Lany. Na dodatek osobliwy twór, którego naprzemiennie kontroluje umysł Drake’a i Brittney zdołał wydostać się z prowizorycznego więzienia i znów sieje postrach wśród dzieciaków. Niestety to nie koniec złych wiadomości. Pogrzebana w jaskini Ciemność próbuje odzyskać siły, a ludzi zaczynają atakować przedziwne, zmutowane insekty. 

Cała seria charakteryzuje się niezwykle dynamiczną akcją, więc i czwarta część nie jest pod tym względem wyjątkowa. Natłok wydarzeń sprawia, że powieść czytałam z dużym zainteresowaniem, zastanawiając się, co jeszcze może przytrafić się bohaterom i jak sobie z tym poradzą. Wyobraźnia autora jest naprawdę imponująca, bo nieszczęścia spadają na nieletnich mieszkańców lawinowo. Co ciekawe, dzieciaki znoszą wszystko zaskakująco dobrze, chociaż grono ofiar tych niecodziennych okoliczności ciągle się powiększa. Niektórzy potrafią odnaleźć w sobie ogromne pokłady siły i determinacji, dzięki którym są w stanie nie tylko przetrwać, ale także pomagać innym, znacznie słabszym od siebie. Niestety nie wszyscy kierują się tak szlachetnymi pobudkami, a kryzysowa sytuacja jest idealnym momentem do przejęcia władzy. Autor nakreślił przerażającą wizję rzeczywistości, wymykającą się wszelkim ramom logiki i zdrowego rozsądku. W tym zwariowanym świecie nic nie jest takie, jakie być powinno. Nastolatkowie i dzieci zostają zmuszeni do myślenia o rzeczach, które dotąd nie stanowiły ich problemów. Nagle okazuje się, że trzeba zatroszczyć się o wodę i jedzenie, zorganizować pomoc dla najmłodszych i spróbować wyleczyć choroby, nieustannie nękające mieszkańców. Jakby tego było mało to wszelkie niewytłumaczalne mutacje nie dotyczą jedynie ludzi, ale zmieniają także zwierzęta i otaczającą przyrodę. Te metamorfozy zazwyczaj oznaczają kolejne problemy, których nie jeden dorosły nie potrafiłby rozwiązać.

Postaci jest naprawdę dużo, czasami trudno zorientować się, kto jest, kim i jaka jest jego rola w powieści. Na szczęście w tej książce autor poświęcił więcej uwagi głównym bohaterom, przedstawiając ich motywacje i zachowania. Waleczny i odważny Sam ma dość pokładanych w nim nadziei. Chciałby uciec z miasta, by nie musieć troszczyć się o dzieci, walczyć ze złem i martwić się o malejące zapasy wody. Na dodatek poróżnił się z najbliższą mu osobą, przez co rzeczywistość ETAPu stała się jeszcze trudniejsza do zniesienia. Kryzys przeżywa także Astrid. Dziewczyna do niedawna stała na czele Rady, tworzącej namiastkę systemu prawnego, ale teraz czuje, że wszelkie wymyślone zasady nie mają przełożenia na realne życie. Astrid obarczona jest także odpowiedzialnością za autystycznego brata. Opieka nad nim pochłania całą energię, sprawiając, że udręczony umysł dziewczyny podsuwa okrutne wyjście z trudnego położenia. W powieści pojawia się także mnóstwo innych postaci, których nowe umiejętności po raz kolejny okażą się niezbędne. Bryza, Komputerowy Jack, Dekka, a także Caine odegrają bardzo ważną rolę w zbliżającej się walce. Jednak nie wszyscy zdołają przeżyć kolejne dziwne zdarzenia. Pośród ofiar znajdą się także znani i sympatyczni bohaterowie, których jedynym przewinieniem było znalezienie się w niewłaściwym miejscu o niewłaściwym czasie. 

Gdyby nagle bariera opadła, do Perdido Beach przybyliby ratownicy i rodziny bohaterów to czy ich życie kiedykolwiek mogłoby powrócić do normy? Jak oceniono by uczynki bohaterów? Czy zostaliby potępieni za wszystkie decyzje, których wybór podyktowany był zasadą mniejszego zła? Nie po raz pierwszy bohaterowie zadają sobie takie pytania, ale dopiero w Pladze zdołali przyznać, że może lepiej byłoby gdyby ETAP nigdy się nie skończył. Wbrew pozorom bardzo trudno wyznaczyć granicę człowieczeństwa, a Gone opowiada o wydarzeniach, które wymagają wytworzenia innych zasad niż znane nam teraz prawo. Jestem bardzo ciekawa, jaki będzie finał tej historii i czym autor wytłumaczy wszystkie dziwne zjawiska. Na ostatni tom jeszcze trzeba poczekać, ale premiera piątej części serii już w maju. 

Ocena: 5 / 6

Dom na wyrębach - Stefan Darda

Wydawnictwo: VIDEOGRAF II

Liczba stron: 288

O powieściach Stefana Dardy dowiedziałam się dzięki licznym blogowym recenzjom, w których miłośnicy literatury grozy chwalili jego twórczość. Zachęcona tyloma pozytywnymi opiniami z niecierpliwością czekałam na moment, w którym będę mogła zanurzyć się w świat wykreowany przez Dardę. Wybór na padł na Dom na wyrębach, który według opisu na okładce utrzymany jest w klimacie prozy Stephena Kinga. Nie potrzebując lepszej rekomendacji z ochotą zabrałam się za lekturę, licząc na naprawdę mocną i trzymającą w napięciu historię. 

Czterdziestoletni Marek Leśniewski do niedawna był znudzonym i nieoczekującym już wiele od życia pracownikiem naukowym. Ciepła posadka na uczelni i wieloletnie małżeństwo zapewniało tak zwaną stabilizację, która z biegiem czasu zmieniła się w niepokojącą rutynę. Nieprzemyślany romans zburzył spokojne życie Leśniewskiego, zmuszając go nie tylko do zmiany stanu cywilnego, ale także wyprowadzki z wygodnego apartamentu. Mężczyzna w ciągu paru dni stał się właścicielem domu z ogrodem w Wyrębach – miejscowości położonej niedaleko Lublina. Wioska nie należy jednak do spokojnych i urokliwych, o czym Leśniewski przekonuje się już w kilka dni po przybyciu. Nieprzeniknione mgły, gęste lasy, zaniedbany cmentarz, a przede wszystkim osobliwy sąsiad to tylko niektóre z „atrakcji”, czekających na nowego mieszkańca. 

Z przykrością muszę zaznaczyć już na wstępie, że książka Stefana Dardy nie spełniła moich oczekiwań. Dom na wyrębach nie jest powieść złą czy też nie wartą przeczytania, ale posiada kilka irytujących właściwości, które psuły przyjemność z lektury. Fabuła brzmi interesująco w opisie, ale niestety aż do połowy książki niemal żadne z obiecanych, budujących napięcie wydarzeń nie ma miejsca. Pierwszą część powieści wspominam, jako nudny i nic niewnoszący do historii ciąg czynności wykonywanych przez głównego bohatera, od czasu do czasu przeplatany wzmiankami o warunkach pogodowych w Wyrębach lub Lublinie. Zakładam, że autor chciał wytworzyć odpowiedni nastrój przed kolejnymi wypadkami, tzw. ciszę przed burzą, jednak mnie ten dość obszerny fragment powieści po prostu znużył. Całe szczęście, że później akcja nabiera tempa i wreszcie coś zaczyna się dziać. Kiedy tylko pisarz zdecydował się na postraszenie Leśniewskiego to automatycznie i ja poczułam lekki niepokój, i przestałam myśleć o ilości stron dzielących mnie od zakończenia. Przyznam, że z niejakim zaskoczeniem czytałam o kolejnych niesamowitych przygodach głównego bohatera. Opuszczony dom w sercu leśnej głuszy lub prawie wymarłej wioski nie jest niczym nowym w literaturze grozy. Niemniej Derdzie udało się stworzyć intrygujące fragmenty w oparciu o ten nieco już wyczerpany motyw. Dużym plusem jest to, że autor nawiązuje w książce do słowiańskich podań i legend, dotyczących pewnej istoty. Dawno nie spotkałam jej w żadnej powieści, więc z zadowoleniem przyjęłam takie wytłumaczenie.

Dom na Wyrębach nie obfituje w wielość różnorodnych bohaterów.  Postać Marka Leśniewskiego nie wyróżnia się niczym specjalnym. Ot, zwyczajny mężczyzna w średnim wieku, który układa sobie życie po rozwodzie i ma nadzieję, że przeprowadzka na wieś okaże się pozytywną zmianą. Ciekawszym bohaterem jest z pewnością tajemniczy sąsiad – Jaszczuk, o którym we wsi krążą niepokojące plotki. Nie chcę zdradzić zbyt wiele na jego temat, ale to dzięki tej postaci nie porzuciłam lektury po kilkudziesięciu pierwszych stronach. Derda stopniowo i umiejętnie wprowadza kolejne informacje na temat Jaszczuka, dzięki czemu przez całą powieść pozostaje zagadkową postacią. Inne osoby raczej nie wnoszą nic ważnego do historii i właściwie książka nie ucierpiałaby z powodu ich braku. 

Ustosunkowanie się do użytego w powieści języka sprawiło mi nie lada problem. Męcząca pierwsza części Domu na wyrębach napisana została w stylu, przypominającym sprawozdanie lub raport z wyprawy. Czytelnik dowiaduje się, że Leśniewski kupuje materiały budowlane, każdego dnia wypija kilka piw, odbywa nieciekawe spotkania z przyjacielem z Lublina i zastanawia się, czemu sąsiad nie daje znaków życia. Od czasu do czasu pojawia się wzmianka o niepokojących odgłosach lub odczuciach, ale to kropla w morzu rozwlekłego opisu codzienności Leśniewskiego. Ponadto autor w większości używa tych samych sformułowań lub poszczególnych słów, naprawdę przydałaby się większa różnorodność. W dalszej części książki styl pozostaje w zasadzie ten sam, jednak akcja zdecydowanie przyspiesza, a przytoczone opisy zostają zastąpione przez upiorne i niewytłumaczalne zdarzenia. Kiedy losy bohatera zaintrygowały mnie na tyle, by z uwagą śledzić jego dalsze poczynania, warstwa językowa powieści nie wydawała mi się już tak denerwująca. Z perspektywy zakończenia można odnaleźć wytłumaczenie dla takiego reporterskiego stylu, jednak nie jestem w stanie ocenić czy język to zamierzona stylizacja czy po prostu „tak wyszło”. Jakkolwiek by nie było, nudne raporty z zajęć bohatera porządnie mnie wymęczyły. 

Recenzowana książka to literacki debiut Stefana Dardy, więc daleka jestem od wysnuwania wniosków na temat całej twórczości tego pisarza. Sam pomysł na fabułę jest godny uwagi, a wytworzenie odpowiedniego dla horrorów klimatu dość udane – kluczowe wydarzenia intrygują i wywołują przyspieszenie pulsu w trakcie lektury. Za bardzo dobry pomysł uważam wykorzystanie ludowych wierzeń. Niestety zabrakło lepszej charakterystyki bohaterów, bo opis wykonywanych czynności nijak ma się do portretów psychologicznych, a także większej staranności językowej.

Ocena: 3 / 6 

Dziedzictwo - Philippa Gregory

Wydawnictwo: Książnica

Liczba stron: 614

Gdy myślę o miłości, przed oczami staje mi zakochana para, który wierzy, że dzięki silnemu uczuciu będzie w stanie przezwyciężyć wszelkie życiowe trudności. Widzę także czułą matkę, obserwującą swoje dzieci oraz dumnego ojca, któremu te niewinne istoty niepostrzeżenie skradły serce. Miłość ma wiele odcieni, ale niestety nie zawsze jest czystą i życiodajną siłą, bo niepohamowane rozmiłowanie łatwo może zamienić się w pasję pełną goryczy, bólu i zła. Wystarczy, że obiektem żarliwości stanie się nieodpowiednia osoba lub w umyśle zakochanego zagnieździ się jedna, obsesyjna myśli. Wówczas wypadki potoczą się same, a okrutny los zemści się w sprzyjającym czasie. A co jeśli ta ogromna miłość nie dotyczy drugiej osoby, ale konkretnego miejsca? Czy można przynależeć do kawałka ziemi całym sercem? Czy wolno bezkarnie niszczyć wszystkich i wszystko w imię jedynej wyznawanej wartości?

Odpowiedzi na te pytania można znaleźć na kartach powieści Dziedzictwo, będącej debiutanckim dziełem Philippy Gregory. Akcja rozgrywa się w osiemnastowiecznej Anglii, gdzie w hrabstwie Sussex leży piękny i zamożny dwór Wideacre. Beatrice Lacey urodziła się i wychowała w tym majątku, nabierając przez lata przekonania, że to jedyne miejsce na Ziemi, w którym może odnaleźć spokój i szczęście. Jednak surowe prawo ziemskie zabrania kobietom posiadania i dziedziczenia majątków. Gdy dziewczyna dorasta jej powinnością staje się wyjście za mąż i opuszczenie rodzinnego domu. Beatrice nie wyobraża sobie takiej przyszłości, dlatego nie cofnie się przed niczym, aby nagiąć tradycje i prawa do własnych pragnień.

Twórczość Philippy Gregory znam dzięki cyklowi powieści historycznych, opisujących burzliwe życie na dworze Henryka VIII. Dokładne charakterystyki bohaterów, sugestywne opisy ich emocji i przeżyć, a także wartka akcja sprawiły, że książki angielskiej pisarki bardzo przypadły mi do gustu. Realizując postanowienie o przeczytaniu wszystkich jej powieści, na świąteczną lekturę wyznaczyłam sobie debiutanckie Dziedzictwo. Książka nie jest tak dobra jak późniejsze dzieła, ale zdecydowanie przyciąga i bezlitośnie pochłania kolejne minuty. Ponadto wyraźnie widać talent pisarski Gregory, który, moim zdaniem, z biegiem lat znacznie się rozwinął. 

Narratorką jest główna bohaterka, której myśli i odczucia zdecydowanie dominują nad innymi elementami. Ma to swoje dobre jak i złe strony. Dzięki temu, że o wszystkich wydarzeniach czytelnik dowiaduje się z relacji Beatrice, ma szansę zgłębić tajniki jej duszy i umysłu. Bardzo podobały mi się opisy przeżyć bohaterki, jej zmiennych stanów emocjonalnych i nieustępliwych decyzji. Oddziaływały na moją wyobraźnie, sprawiając, że czułam się jak powiernica najsekretniejszych myśli dziedziczki. Autorka bardzo dokładnie wykreowała tę postać, nie zapominając o najdrobniejszych szczegółach, przydających Beatrice realizmu. Niestety minusem tej narracji i drobiazgowej charakterystyki głównej protagonistki jest spłycenie innych postaci, i ograniczenie historii niemal do jednego, najważniejszego wątku. Fabuła rozwija się raczej powoli, chociaż zdarzają się fragmenty, w których akcja dosłownie pędzi. Wówczas kolejne wypadki następują po sobie niezwykle szybko, sytuacja w Wideacre zmienia się co kilka stron, ale wszystko nieuchronne zmierza do przewidywalnego końca. W miarę poznawania charakteru Beatrice nabierałam przekonania jaki finał będzie miała ta historia i nie pomyliłam się. Mimo tego z zainteresowaniem śledziłam losy bohaterów czasami niedowierzając w ich naiwność, innym razem rozmyślając nad ludzką podłością i zawiścią. 

Nie będzie zaskoczeniem, jeśli napiszę, że to Beatrice Lacey jest najwyrazistszą postacią tego utworu. Kobieta zdecydowanie nie pasuje do czasów, w których przyszło jej żyć. Zdeterminowana i władcza dokładnie wie czego chce i co musi osiągnąć. Dodatkowo jest inteligentna i piękna, a te dwie cechy w połączeniu dają prawdziwie wybuchową mieszankę. Beatrice nie wzbudziła mojej sympatii, ale jej żelazna wola jest warta odnotowania. Żałuję, że inni bohaterowie nie zostali wyposażeni w tak wyraziste cechy. Czasami miałam wrażenie, że naiwność i głupota brata Beatrice jest tak ogromna, że aż przesadzona. Podobne odczucia miałam co do jej bratowej – delikatnej i wyrozumiałej Celii, której zabrakło sił i chęci do walki z nieustępliwością dziedziczki. W przenikliwości i inteligencji dorównywał Beatrice jedynie doktor John MacAndrew, powoli odkrywający prawdziwe zamiary panny Lacey. 

Dziedzictwo to połączenie romansu z powieścią psychologiczną, a smaczku wszystkiemu dodaje sceneria z epoki, która zawsze wywołuje u mnie nutę nostalgii za tak odmiennymi i fascynującymi czasami. Autorka nie przywołuje wystawnych bali i uczt, nie skupia się na ówczesnej modzie i towarzyskich niuansach. Więcej miejsca poświęca na zachwycające opisy bujnej i bogatej przyrody w Wideacre, która tak zniewoliła serce Beatrice, pragnącej zostać właścicielką tej ziemi. W powieści ujawnia się także ogromna dysproporcja między życiem zamożnych feudałów a zwykłych wieśniaków. Niemal żaden bogacz nie dostrzegał, że na jego wygodną egzystencję pracuje mnóstwo innych, często skrajnie ubogich ludzi, znaczących dla przedstawicieli wyższych sfer tyle, ile pył na drodze, po której mknie ich piękna kareta. I chociaż takie podejście nie jest dla mnie niczym nowym, to brutalny kontrast pomiędzy mieszkańcami dworu, a dzierżawcami z okolicznych wsi uderza i nie pozwala zapomnieć o losie biednych i niewykształconych, którzy nie byli w stanie obronić się przed chciwością swojego Pana. 

Philippa Gregory nie pominęła także opisów miłosnych uniesień, tęsknot za kochankiem oraz zmian, jakie uczucia sieją w duszach bohaterów.  Dość śmiałe charakterystyki erotycznych spotkań nie przekraczają pewnych granic, przez co nigdy nie stają się wulgarne czy odpychające. Duża zasługa w tym barwnego języka, którym autorka nakreśliła te wszystkie, tak realistyczne opisy. Zarówno przyroda w Wideacre, doświadczenia i przemyślenia postaci jak i miłosne schadzki zostały wykreowane z dużym smakiem, dlatego książka jest zajmująca i przyjemna w odbiorze. Uważam jednak, że w niektórych miejscach akcja została przedłużona trochę na siłę. Autorka czasami powtarza te same informacje lub po raz kolejny wraca do czegoś, co już opisała wcześniej. Na szczęście nie dzieje się to nagminnie i nie psuje frajdy z lektury. Dziedzictwo to obszerne studium obsesji i zaborczej miłości. Historia obfituje w szokujące wydarzenia oraz złe uczynki wyrządzone niewinnym ludziom. Zło wraca i to najczęściej w najgorszym momencie życia. Jeśli chcecie poznać pasję i namiętność, mogącą doprowadzić do zguby oraz przenieść się do urokliwego dworu, który skrywa niejedną wstydliwą tajemnice, to jest to książka w sam raz dla was. Co więcej, to dopiero początek tej burzliwej przygody, ponieważ Dziedzictwo jest pierwszą częścią sagi o rodzie Laceyów.

Ocena: 4 / 6

Lód w żyłach - Yrsa Sigurđardóttir

Wydawnictwo: Muza

Liczba stron: 368

Po kryminały Yrsy Sigurđardóttir sięgam w ciemno, ponieważ po przeczytaniu trzech jej powieści wiem, że zarówno styl pisania jak i sama fabuła na pewno przypadną mi do gustu. Lód w żyłach to czwarta książka islandzkiej pisarki, skupiająca się na sprawach, których rozwiązania podejmuje się prawniczka Thora Gudmundsdottir. Cieszę się, że moje przewidywania okazały się słuszne, bo chociaż w powieści odnalazłam kilka mankamentów, to w ogólnym rozrachunku autorka nadal trzyma poziom – książka wciąga od pierwszych stron, mrożąc krew w żyłach czytelników. 

Pewna islandzka firma prowadzi odwierty na wschodnim wybrzeżu Grenlandii. Prace zostały wstrzymane po tym jak w niewyjaśnionych okolicznościach zniknęło troje specjalistów, a reszta zatrudnionych wyjechała, zapowiadając, że już nigdy więcej nie pojawi się w tym miejscu. Thora otrzymuje zlecenie zbadania sprawy, w wyniku której nie dotrzymano warunków umowy między firmą a bankiem. Prawniczka wraz z kilkoma innymi osobami jedzie do opuszczonej bazy na Grenlandii. To, co czeka ją na miejscu przechodzi najśmielsze wyobrażenia bohaterki o życiu w bardzo trudnym klimacie. Na dodatek od początku wszystko układa się źle, a fatalne warunki pogodowe, brak łączności ze światem i ciągłe nieporozumienia w grupie potęgują nieprzyjazną atmosferę otaczającą niemal bezludny teren. 

Lód w żyłach to bezsprzecznie powieść kryminalna, chociaż zawiera wiele elementów charakterystycznych dla horrorów. Rozwiązanie tajemniczego zaginięcia następuje dopiero na samym końcu, ale do tego czasu autorka buduje takie napięcie, że z trudem powstrzymałam się by nie zerknąć na ostatnie strony i nie dowiedzieć się od razu, co też kryje nieprzyjazna Grenlandia. Na dodatek akcja powieści niemal przez cały czas rozgrywa się w jednym miejscu, a mimo tego śledziłam przebieg fabuły z ogromnym zainteresowaniem od początku do samego końca. Podobała mi się również świetnie zbudowana atmosfera grozy, która w dużej mierze zaważyła o wysokiej ocenie tej powieści. Yrsa Sigurđardóttir opisała stan, do jakiego może doprowadzić ludzi długotrwała izolacja połączona z przeświadczeniem, że gdzieś niedaleko czai się zło, które tylko czeka na dogodnym moment do ataku. Już sama opuszczona baza wygląda złowróżbnie, a jeśli do tego dodać historie o wyginięciu pierwszych osadników, miejscowe legendy i makabryczne znalezisko to naprawdę nie potrzeba wiele by uwierzyć, że nie uda się z tej wyprawy ujść z życiem. 

Thore Gudmundsdottir polubiłam od pierwszej styczności z islandzką serią kryminałów. Kobieta jest z zawodu prawnikiem, ale często ma okazje przebywać w miejscu, w którym właśnie toczy się zagmatwane śledztwo w sprawie zabójstwa. Wrodzona ciekawość i niechęć do rutynowej pracy popychają bohaterkę do podejmowania nieco szalonych i niebezpiecznych decyzji. Ciekawymi postaciami są również inni członkowie wysłanej na Grenlandię ekipy. Młody informatyk Eyjolfur Thorsteinsson zupełnie nie potrafi znaleźć wspólnego języka z geologiem Fridrikką Jonsdottir. Duży wpływ na ich relacje ma to, że oboje pracowali przy odwiertach na wschodnim wybrzeżu i dobrze znają zaginione osoby. Skuszeni znaczną sumą pieniędzy zgodzili się przyjechać do byłego miejsca pracy, ale ich obecność raczej nie pomaga w próbach ustalenia wydarzeń sprzed paru dni. W podróż udał się również partner Thory, dzięki któremu jej kancelaria otrzymała to zlecenie. Matthew, jak na stereotypowego Niemca przystało, odznacza się obowiązkowością i rozsądkiem, co zdaje się idealnie współgrać z nieco szalonym usposobieniem prawniczki. Bohaterowie nie zostali scharakteryzowani szczegółowo, ale mimo tego ani razu nie odczułam dyskomfortu z tego powodu. O postaciach czytelnik wie tyle, ile to konieczne dla wątku kryminalnego.

W powieściach Yrsy Sigurđardóttir cenię również humor, najczęściej związany z niefrasobliwym potomstwem Thory, które nieustannie wpada na zwariowane pomysły. Autorce udało się połączyć dowcipne uwagi z przerażającymi opisami tak, by w żaden sposób nie parodiować historii, a jedynie uczynić ją nieco przyjemniejszą i w ten sposób pozwolić czytelnikowi na chwilę odpoczynku od makabrycznych wydarzeń. Chwalę te książkę i chwalę, ale niestety maksymalnej noty nie mogę wystawić. Dlaczego? Powód może dla kogoś wydać się błahy, ale dla mnie to spory minus – odgadłam tożsamość mordercy. W zakończeniu oczekiwałam jakiegoś zaskakującego zwrotu akcji, który wykluczyłby moje przypuszczenia, tak jak to zdarzało się w przypadku lektury wcześniejszych powieści.  Mimo tego Lód w żyłach uważam za dobry, trzymający w napięciu kryminał, po który powinien sięgnąć każdy miłośnik gatunku.

Ocena: 5 / 6

Death Note - reż. Shusuke Kaneko

Reżyseria: Shusuke Kaneko

Scenariusz: Tetsuya Ôishi

Obsada: Tatsuya Fujiwara, Ken'ichi Matsuyama, Erika Toda

Produkcja: Japonia

Death Note to ekranizacja bardzo popularnej w Japonii Mangi o tym samym tytule. Reżyser Shusuke Kaneko podjął się trudnego zadania przeniesienia na ekran historii tak dobrze opisanej w innych tekstach i mającej rzesze fanów. Ekranizacja składa się z dwóch części, ale postanowiłam poświęcić im wspólną recenzję, gdyż są tak ściśle powiązane ze sobą, że z powodzeniem mogłyby funkcjonować jako jeden obraz. Opinie o dziele Kaneko są dość podzielone, niektórzy uważają, że w porównaniu z mangą i anime film wypada raczej blado. Natomiast dla innych jest to interesująca i sprawnie przedstawiona historia. Mnie Detah Note bardzo przypadł do gustu, chociaż twórcy nie ustrzegli się przed kilkoma błędami i niedociągnięciami.

Light Yagami to bardzo inteligentny i pilny student prawa. Chłopak od dawna ma sprecyzowane poglądy na temat sprawiedliwości i tego, jak powinna być egzekwowana w dzisiejszym świecie. Pewnego wieczoru Light znajduje na ulicy czarny notes, będący własnością boga śmierci Shinigami. Każdy, czyje nazwisko zostanie zapisane w tym niezwykłym notatniku umrze. Light Yagami postanawia rozprawić się ze wszystkimi przestępcami, którzy uniknęli więzienia lub wymierzona im kara okazała się nieadekwatna do popełnionej zbrodni. Wzrastająca liczba ofiar wzbudza zainteresowanie policji, która za wszelką cenę stara się odkryć, kto kryje się za tajemniczymi zgonami. Tropem bohatera podąża utalentowany, choć ekscentryczny detektyw, ukrywający się pod pseudonimem „L”. 

Od pierwszych minut filmu wiedziałam, że pomysł na fabułę jest naprawdę świetny i choćby obraz okazał się prawdziwym koszmarkiem to dotrwam do końca żeby poznać finał tej intrygującej historii. Na szczęście ekranizacji Deth Note bardzo daleko do nieudanej produkcji, dlatego ponad cztery godziny poświęcone na obejrzenie obydwu części uważam za dobrze wykorzystany czas wolny. Uwielbiam historie z pogranicza kryminału, fantastyki i horroru, które dostarczają niesamowitych wrażeń, trzymają w napięciu i zmuszają do zastanowienia się jak postąpiłabym, będąc na miejscy bohaterów. Film Kaneko zawiera wszystkie te elementy, a ponadto obfituje w dynamiczną akcje, nieprzewidywalne wydarzenia i wyraziste postaci, co sprawia, że oglądałam go z ogromną przyjemnością. Każda z części trwa około dwóch godzin, ale nie nudziłam się ani przez moment, mimo że nie wszystkie sceny uważam za dopracowane. W pewnym momencie fabuła komplikuje się tak bardzo, że rozwiązanie zagadki notesu śmierci wydaje się niemożliwe. Film wymaga koncentracji i skupienia uwagi na poszczególnych wydarzeniach, w przeciwnym razie łatwo zagubić się w natłoku nowych informacji i szczegółów dotyczących głównego wątku.

Odtwórcom głównych ról również nie mogę niczego zarzucić. Znany z Battle Royale Tatsuya Fujiwara wcielił się w postać Lighta, a Ken’ichi Matsuyama odegrał postać detektywa „L”. Z tego, co zdążyłam się zorientować to bohaterowie filmu idealnie odzwierciedlają swoje mangowe pierwowzory. Każda postać posiada bardzo różnorodne cechy charakteru, inaczej się zachowuje i ma odmienne poglądy na kwestię sprawiedliwości. Light jest bardzo sprytny, wielokrotnie udaje mu się przechytrzyć policję, która cały czas pozostaje dwa kroki za genialnym mordercą. Działa w ukryciu, nikt nie podejrzewa, że pilny student prawa może stać za tak wieloma zbrodniami, które noszą cechy przestępstwa doskonałego. Niektórzy ludzie uważają, że to sam Bóg wymierza karę, zabijając wszystkich, którzy łamią prawo. Jeden z najlepszych detektywów – „L” to w rzeczywistości nastoletni chłopak, który dzięki niezwykłej przenikliwości jest w stanie dorównać Lightowi. Ze wszystkich postaci za najciekawszą uważam właśnie ekscentrycznego „L”, który większość decyzji podejmuje przed ekranem komputera, ciągle objada się słodyczami i rzadko rozmawia z innymi ludźmi. Jego zdolności nie zostały wytłumaczone, często zastanawiałam się jakim cudem chłopak wpadał na pomysły, przybliżające go do zdemaskowania Lighta. „L” to bardzo specyficzny i rozpoznawalny bohater i cieszę się, że o nim powstał osobny film, z którego mam nadzieję dowiedzieć się więcej szczegółów o tej postaci. Uważam, że aktorzy stanęli na wysokości zadania, udało im się wykreować nietuzinkowych bohaterów, których emocjonujące losy trzymają w napięciu przez cały film. 

Dotąd rozpływałam się w zachwytach nad tą produkcją, ale przyszedł czas na kilka słów o jej słabszych stronach. Głównym zarzutem jest dość prymitywne przedstawienie postaci Shinigami. Rozumiem, że w takim filmie efekty wizualne nie są najważniejsze, ale w tym przypadku aż prosiło się o nieco więcej naturalności i realizmu. Bóg śmierci, który z założenia powinien wyglądać przerażająco i majestatycznie, w filmie jawił się jako efekt zabawy w amatorskim programie graficznym. Kolejnym minusem są dość patetyczne dialogi w zakończeniu drugiej części. Finał jest wystarczająco dramatyczny bez serii banalnych sformułowań wygłaszanych przez bohaterów.  Jako ostatnie zastrzeżenie muszę wymienić ścieżkę dźwiękową, poza źle dobraną muzyką w czołówce filmu, praktycznie nie istniała. Nie potrafię przypomnieć sobie jakie dźwięki towarzyszyły poszczególnym scenom, nie uważam tego za zamierzoną przezroczystość, więc traktuję jako niedoróbkę. Myślę też, że wybór Dani California Red Hot Chili Peppers na podkład muzyczny w czołówce nie był najlepszym pomyłem. Mnie zupełnie ten utwór nie pasuje do charakteru filmu i całej historii.

Death Note nie trafi na listę arcydzieł japońskiej kinematografii, ale na pewno warto poświęcić czas na obejrzenie sprawnie zrealizowanego filmu, opowiadającego intrygującą i zajmującą historię. Dodatkowym atutem jest wyrazista gra aktorska i cała paleta emocji, jakie ten film wywołuje.

Death Note: Notatnik śmierci 8 / 10

Death Note: Ostatnie imię 7 / 10

Gdański depozyt - Piotr Schmandt

Wydawnictwo: Oficynka

Liczba stron: 310

Do Komisariatu Rzeczypospolitej Polskiej w Wolnym Mieście Gdańsku przychodzi bardzo tajemniczy list od pewnego kolekcjonera dzieł sztuki, zapewniającego, że jest w posiadaniu informacji o kosztownościach, które powinny należeć do państwa polskiego. Dyrektor Zygmunt Noskowski wraz ze swoimi współpracownikami – referentem Osowskim i majorem Szalewskim są niezwykle zaintrygowani całą sprawą. Niestety zdobycie potrzebnych informacji o ukrytym skarbie wymaga ogromnej ilości zabiegów i negocjacji. Nie wszystko idzie zgodnie z planem, przez co panowie wpadają w poważne kłopoty. Na dodatek w całą sprawę zamieszanych jest mnóstwo innych osób, wśród których znajdują się ponętne i zmysłowe kobiety, niebezpieczni agenci oraz nieuczciwi informatorzy, mający nadzieję na rozwiązanie kwestii kosztowności według własnego pomysłu. 

O Gdańskim depozycie czytałam wiele pozytywnych recenzji, które zachęciły mnie do sięgnięcia po powieść i wyrobienia sobie własnego zdania na jej temat. Książka spełniła moje oczekiwania, ponieważ spodziewałam się interesujące historii z dobrze zarysowanym kontekstem społecznym i politycznym. Najnowsza powieść Piotra Schmandta nie posiada dynamicznej i trzymającej w napięciu akcji, ale mimo tego cała historia jest na tyle ciekawa, że w trakcie lektury nie przeszkadzało mi nieco wolniejsze tempo rozwoju wydarzeń. Autor niemal od razu wprowadza wszystkich bohaterów, przez co początkowo czułam lekkie zdezorientowanie, które na szczęście szybko ustąpiło miejsca ciekawości, co też wyniknie z natłoku tak różnych postaci.

Ogromnie przypadła mi do gustu pieczołowitość, z jaką Schmandt opisał życie różnych warstw społecznych w Gdańsku lat trzydziestych. Nie mam na myśli jedynie różnic majątkowych, które z oczywistych powodów sprawiają, że inaczej spędzają czas wolny zamożne damy z towarzystwa, a inaczej sekretarki czy też maszynistki, ale najbardziej rzuca się w oczy przepaść między Polakami a Niemcami, mieszkającymi w tym samym mieście. Właściwie nie ma w tym nic zaskakującego, ale z tej powieści, niejako na drugim planie, wyłania się obraz zwaśnionych i podzielonych mieszkańców Gdańska, których drażni wzajemna obecność. Na ulicach ludzie w zasadzie nie posługują się językiem polskim, w tzw. dobrych domach niechętnie wynajmuje się Polakom pokoje, a w gazetach często ukazują się artykuły stawiające rodaków w jak najgorszym świetle. Dzięki temu kontekstowi Gdański depozyt to nie tylko historia o poszukiwaniu historycznego skarbu, ale także opowieść o narastającym konflikcie pomiędzy stroną polską i niemiecką. Warstwie językowej również nie mogę nic zarzucić, ponieważ idealnie pasuje do opisywanych czasów. Dzięki niej jeszcze intensywniej odczuwałam klimat przedwojennych sklepików, towarzyskich spotkań, a także atmosferę samego miasta, która tak różni się od dzisiejszego pośpiechu i zaganiania mieszkańców.

Bohaterowie wykreowani przez Piotra Schmandta to bardzo różnorodne i czasami nieprzewidywalne postaci. Dyrektor Noskowski czuje się znużony swoimi obowiązkami i myślami coraz częściej wybiega w przyszłość, widząc siebie odpoczywającego na zasłużonej emeryturze. Major Szalewski z nostalgią wspomina czasy, gdy był w czynnej służbie i walczył z nieprzyjacielem. Jego nieco rubaszne usposobienie nie przysparza mu sympatii towarzyszy, ale major ma na tyle wysoką pozycję, że nikt nie ośmieli się wykluczyć go z planu przejęcia skarbu. Panna Stasia to nieco głupiutka dziewczyna, dla której najważniejsze są modne stroje i wieczorne wyjścia do kina. Dziewczyna od dawna wzdycha do Osowskiego, mając nadzieję, że mężczyzna w końcu ją dostrzeże i zechce kontynuować znajomość na gruncie prywatnym. Oprócz wymienionych bohaterów w powieści pojawiają się też znacznie bardziej tajemnicze osobistości, których zamiary nie są tak jasne i przewidywalne. Najciekawsze jest to, że losy bohaterów splatają się w pewnym momencie, chociaż nie wszyscy zainteresowani zdają sobie z tego sprawę. 

Główny wątek został wprowadzony w sposób niejednoznaczny, trochę zakamuflowany. Historyczny skarb jawi się na początku jako wielka niewiadoma, która choć pociągająca może przynieść szereg problemów. Autor umiejętnie wodzi czytelnika za nos, ponieważ w pewnym momencie zupełnie nie miałam pojęcia jak cała sytuacja zostanie rozwiązana. Przez wprowadzenie licznych postaci, które na dodatek często przyjmują fałszywą tożsamość udało się, prostą w gruncie rzeczy, intrygę skomplikować. Na końcu akcja przyspiesza, robi się nieco niebezpiecznie, a główni bohaterowie wpadają w poważne tarapaty. Niestety sam finał oceniam jako zbyt prosty i mało zaskakujący. Chociaż w trakcie lektury czułam się trochę zagubiona postępującymi wydarzeniami, a jednocześnie zaciekawiona wątkiem tajemniczych kosztowności, to uważam, że na ostatnich stronach zabrakło spektakularnego wydarzenia, jakiegoś elementu, sprawiającego, że moje myśli nieustannie krążyłyby wokół poznanej opowieści. Zamiast tego otrzymałam dobrze napisaną, choć nieporywającą powieść, która przeniosła mnie do Gdańska z okresu międzywojnia, pokazując jak wyglądało ówczesne życie.

Ocena: 4,5 / 6

Egzemplarz recenzencki otrzymałam dzięki uprzejmości portalu Sztukater oraz wydawnictwa Oficynka.