30 kwietnia 2012

Mozaika - Soheir Khashoggi


Wydawnictwo: Zysk i S-ka
Liczba stron: 388

Dina Ahmad nawet przez chwilę nie pomyślała, że jej szczęśliwe i bezpiecznie życie może zmienić się w ciągu jednej chwili. Kobieta od lat prowadzi luksusową kwiaciarnię, ma przystojnego męża Karima oraz troje dzieci – najstarszego Jordana i ośmioletnie bliźniaki Suzy i Alego. Od czasu tragicznych wydarzeń z jedenastego września 2001 roku jej rodzina musi radzić sobie z falą niechęci wobec Arabów, złośliwymi docinkami na ulicy czy fałszywymi uśmiechami ze strony współpracowników. Dina stara się ignorować te zachowania i czuje, że stopniowo wszystko zaczyna wracać do normy. Niestety jej mąż nie jest tego samego zdania. Na dodatek twierdzi, że dzieci powinny wychowywać się w jego ojczyźnie, aby ustrzec się przed zgubnymi wpływami zachodniej kultury. Pewnego dnia Karim po prostu zabiera bliźnięta i wywozi je do Jordanii bez zgody Diny. Zrozpaczona i przerażona kobieta postanawia odzyskać ukochane dzieci za wszelką cenę. 

Powieść porusza bardzo ważny i trudny temat, jakim jest asymilacja w obcej kulturze. Stany Zjednoczone uchodzące za symbol wolności i niezależność, nie są tak przyjaznym miejscem do życia, jak głosi obiegowa opinia. Autorka zmierzyła się z niezwykle delikatną kwestią, pokazując, że nawet, jeśli ktoś od wielu lat mieszka w Ameryce i zachowuje się jak zwyczajny obywatel tego kraju, to w pewnym momencie jego nazwisko czy wygląd, wskazujące na konkretne pochodzenie, mogą zacząć komuś przeszkadzać. Nie każdy potrafi poradzić sobie z takim napiętnowaniem oraz niechętnymi komentarzami pod adresem swoim i bliskich. Jednak ucieczka nie jest wyjściem, bo powrót do rodzinnego miejsca nie rozwiąże wszystkich kłopotów w cudowny sposób. Mozaika jest powieścią stosunkowo mało obszerną, ale obfituje w całą gamę skrajnych emocji i wymaga od bohaterów podjęcia mnóstwa trudnych decyzji. Bardzo podobało mi się, że autorka nie krytykuje żadnej ze stron, chociaż wyraźnie widać, że to Dina została poszkodowana i skrzywdzona postępkiem męża. Czytelnik ma możliwość poznania sytuacji z wielu perspektyw i zastanowienia się jak zachowałby się na miejscy bohaterów, z których każdy ma swoje niezaprzeczalne racje. 

Nie mogę powiedzieć, że akcja książki jest bardzo wartka i nieprzewidywalna, chociaż parokrotnie udało się autorce zaskoczyć mnie obrotem wydarzeń. Jednak historia opowiedziana w Mozaice ma w sobie dużą dozę realności i prawdopodobieństwa. W trakcie lektury miałam wrażenie, że na miejscu Diny może znaleźć się każdy człowiek, którego partner postanowił samodzielnie zadecydować o przyszłości dzieci. Uważam to za znaczącą zaletę książki, ponieważ autorka zrezygnowała z brawurowych czynów, kojarzonych raczej z sensacyjnym filmem niż z prawdziwym życiem. Powieść nie skupia się jedynie na wątku Diny, ale podejmuje także historię jej dwóch przyjaciółek, zawsze służących dobrą radą i pomocą. 

Główni bohaterowie zostali dokładnie scharakteryzowani, dzięki czemu autorce udało się przedstawić punkt widzenia każdego z nich. Dina to nowoczesna i niezależna kobieta, która nie potrafiłaby zrezygnować z życia w Nowym Jorku i zamieszkać w Jordanii z rodziną męża. Bohaterka bardzo kocha swoje dzieci i nie wyobraża sobie, że mogłaby bez nich funkcjonować tak jak do tej pory. Czuje się zraniona i dotknięta przez Karima, których choć w swoim mniemaniu kierował się dobrem dzieci, wszystkim dostarczył cierpienia i niepewności jutra. Karim nie jest okrutnikiem, chcącym skrzywdzić kogokolwiek bliskiego, ale jego zdaniem dla dzieci nie ma przyszłości w Ameryce. Czarę goryczy przelała wiadomość, dotycząca jego ukochanego Jordana, który z pewnego względu w oczach ojca stał się nagle odrażający i niewart szacunku. Nie ma usprawiedliwienia dla postępku mężczyzny, ale poniekąd rozumiem jego zagubienie i chęć zapewnienia bliźniakom bezpiecznej, dostatniej przyszłości. Autorka wprowadziła szereg drugoplanowych postaci, ale zabrakło mi bardziej szczegółowego scharakteryzowania jordańskiej rodziny Karima. Wiadomo, że jego matka była przeciwna Dinie, a szwagierka Soraja, jako jedyna okazywała kobiecie więcej serca i zrozumienia, ale właściwie nic więcej nie zostało sprecyzowane. Myślę, że gdyby autorka pokusiła się o oddanie myśli i odczuć Sorai, to powieść zyskałaby w moich oczach jeszcze więcej wartości. Mogę się domyślać, dlaczego młoda, wykształcona kobieta, której tradycyjne wychowanie nakazuje być posłuszną mężowi we wszystkim, pomogła Dinie, ale z chęcią poczytałabym o tej postaci więcej. 

Mozaika to wartościowa lektura, opowiadająca o ludziach zmagających się z nietolerancją, wyobcowaniem i niemożnością odnalezienia się w innej kulturze. Okazuje się, że przebywając na emigracji w każdej chwili można zostać uznanym za wroga, a po powrocie do ojczyzny za obcego, którego wyobrażenia o życiu wśród rodaków nie zawsze znajdują potwierdzenie w rzeczywistości. Soheir Khashoggi stworzyła historię zwykłych ludzi, zmuszonych nagle do podjęcia ważnych decyzji i zmagania się z własnymi uprzedzeniami, obawami i niespodziewanymi wydarzeniami. Świat byłby idealny, gdyby ludzie różnych narodowości potrafili stworzyć wzajemnie uzupełniającą się mozaikę kultur, wolną od nienawiści i krzywdzących opinii. Niestety póki co, to tylko utopijne marzenie, więc powieści takie jak ta ciągle pozostają aktualne. 

Ocena: 5 / 6

25 komentarzy:

  1. Może być ciekawe, szkoda tylko, że moja góra książek do przeczytania szybko rośnie...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Moja ostatnio topnieje, więcej czytam niż kupuję czy dostaję i wreszcie ruszyłam książkowe zapasy :)

      Usuń
  2. Lubię taką życiową tematykę, więc z chęcią przeczytam tę książkę. Pozdrawiam:)

    OdpowiedzUsuń
  3. Zapowiada się na prawdę ciekawie, może kiedy znajdę wolną chwilkę to postaram się ją przeczytać :)

    OdpowiedzUsuń
  4. Ciekawa tematyka tylko jak znaleźć czas na wszystkie książki, ktore warto by bylo przeczytać?:)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Odwieczne pytania każdego mola książkowego :)

      Usuń
  5. nie miałam jeszcze okazji przeczytać powieści tego typu, dlatego będę wypatrywać Mozaiki w bibliotece. ogólnie w temacie WTC i wydarzeń z nim związanych jakoś nie było mi dane nic poznać.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. O samym ataku na WTC nie ma w powieści zbyt wiele, autorka skupiła się raczej na konsekwencjach jakie poniosła arabska społeczność w Ameryce.

      Usuń
  6. Sama niedawno skończyłam czytać książkę o tematyce emigracyjnej i bardzo mi się podobała, więc chętnie poznam również i ,,Mozaikę''.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Polecam, moim zdaniem warto przeczytać :)

      Usuń
  7. przyznaję, że zapowiada się interesująca lektura
    z chęcią bym po nią sięgnęła

    OdpowiedzUsuń
  8. Lubię tego typu tematykę, także zapewne kiedyś ta książka trafi w moje łapki:)

    OdpowiedzUsuń
  9. Interesująca tematyka, więc chętnie się skuszę:)
    Pozdrawiam serdecznie!

    OdpowiedzUsuń
  10. Recenzja zachęcająca, będę polować na książkę ;)
    Pozdrawiam

    OdpowiedzUsuń
  11. Tematyka zdaje się być podobna do tematu "Arabksiej żony", która bardzo mi się podobała. Z chęcią przeczytam :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Z kolei ja poluję na "Arabską żonę" :)

      Usuń
  12. Ciekawy i bardzo aktualny temat. Jeśli tylko bedę miała okazję, to z chęcią sięgnę.

    OdpowiedzUsuń
  13. O proszę, a ja właśnie wczoraj przeglądałam moje biblioteczne półki i miło wspominałam "Mozaikę". Polecam Ci "Miraże" tej autorki a sama pewnie niedługo sięgnę po "Pieśń Nadii" więc podzielę się wrażeniami z lektury :)

    OdpowiedzUsuń
  14. Mam w planach te książki :)

    OdpowiedzUsuń
  15. To niestety nasza smutna rzeczywistość.

    OdpowiedzUsuń
  16. Nawiązując do wcześniejszych komentarzy, to właśnie niedawno również skończyłam czytać "Arabską żonę" i jako że tematyka podobna, to i po "Mozaikę" chętnie sięgnę ;)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Kusicie mnie wszyscy tą "Arabską żoną" :P

      Usuń
  17. Istotnie, bardzo ciekaw tematyka i ważna, a okładka urzekająca.

    OdpowiedzUsuń
  18. To chyba książka dla mnie. Trzeba będzie się rozejrzeć w najbliższym czasie. :)

    OdpowiedzUsuń